A'dan Z'ye BIOS

(1/11) > >>

MuratbanK:
A'dan Z'ye BIOS

İçindekiler

* Giriş
* Temel Bilgiler
* 1. BIOS Sürümleri
* 2. BIOS'a Erişim
* 3. BIOS Ayarlarını Değiştirmek
* 4. BIOS Oturumunu Kapatmak
* Önemli Ayarlar
* 5. Açılış Aygıtı Önceliğini Belirlemek
* 6. Bilgisayarın Açılışını Hızlandırın
* 7. USB 2.0 Desteğini Etkinleştirin
* 8. USB Aygıtlarla İlgili Sorunları Çözmek
* 9. Elektrik Kesintilerinden Sonra Bilgisayar Ne Yapsın?
* 10. Sisteminizin Sağlık Durumu
* 11. Fan Sorunlarıyla Mücadele
* 12. Sistem Çökmelerini Önlemek
* 13. Eski Tarayıcı Ve Yazıcıları Kullanmak
* BIOS İnce Ayar
* 14. Açılış Sırasında Power-on Self-Test (POST) Sonuçlarını Göster
* 15. Bilgisayarınızı İki Kat Hızlı Açın
* 16. Doğru Ekran Kartıyla Başlamak
* 17. Modası Geçmiş Ekran Kartı Ayarlarını İptal Edin
* 18. Doku Belleğini Kurun
* 19. Saat Hızı Ayarlarını Değiştirin
* 20. AGP Saat Hızını Arttırmak
* 21. AGP Voltaj Seviyesini Arttırın
* 22. İşlemci Önbelleklerini Etkinleştirin
* 23. APIC Seçeneğini Açın
* 24. Burst Mode Ayarını Etkinleştirin
* 25. Bus Mastering Ayarını Etkinleştirin
* 26. RAM Zamanlamalarını Değiştirin
* 27. RAS-to-CAS Gecikme Değerini Düşürün
* 28. CAS Gecikmesini Düşürün
* 29. Bellek Yükleme Zamanını Düşürün
* 30. Bir Sonraki Bellek Erişimi İçin Beklenilen Süreyi Kısaltın
* 31. Bellek Zamanlamalarını Okuyun
* 32. RAM Giriş Gerilimi Seviyesini Arttırın
* 33. Anakart Ses Yongasını Devre Dışı Bırakın
* 34. Oyun Girişini Devre Dışı Bırakın
* 35. Tümleşik LAN İşlevlerini Devre Dışı Bırakın
* 36. Gereksiz Girişleri Kapatın
* 37. Firewire Girişini İptal Edin
* BIOS Güncelleme
* 38. Yeni BIOS'u Yüklemek
* 39. BIOS Sürümlerini Arşivlemek
* 40. Güncelleme Kurulumunu Deneyin
* 41. Güncelleme Disketi Hazırlamak
* 42. BIOS'u Disketten Güncelleyin
* 43. DOS Altında BIOS Güncellemesi
* 44. Yeni BIOS'un Yüklenmesi
* BIOS Altın Kuralları

MuratbanK:
A'dan Z'ye BIOS

Giriş

Basic Input Output System (Temel Giriş Çıkış Sistemi) veya diğer adıyla BIOS anakartınızın üzerinde bulunan küçük bir EEPROM bellek üzerinde bulunur. Bir çeşit sadece okunabilir bellek türüdür fakat doğru ayarlar ve araçlar kullanıldığında üzerinde değişiklik yapılabilir. Bilgisayar açılırken anakarta takılı olan işlemci ilk iş olarak BIOS üzerinde bulunana yazılımı çalıştırır.

Eğer sisteminiz açılırken çok yavaşlıyorsa, Windows çakılıyorsa veya bazı donanımlar sorun çıkarıyorsa bunların nedeni büyük ihtimalle yanlış yapılmış BIOS ayarlarıdır. Bu yazıda bilgisayarınızın daha hızlı ve daha iyi çalışması için ayar kutusunu nasıl oynayabileceğinizi anlatacağız.

"Temel Bilgiler" başlığı altında BIOS hakkında gerekli olan temel bilgileri vereceğiz. Burada BIOS'un ne olduğunu, ona nasıl erişebileceğinizi ve ayarlar arasında güvenli bir şekilde nasıl gezinebileceğinizi öğreneceksiniz. "Önemli Ayarlar" başlığında her kullanıcının bilmesi gereken bazı önemli BIOS seçenekleri hakkında bilgi vermeye çalışacağız. Deneyimli kullanıcılar isterlerse, gizli seçeneklerin ve bunların nasıl etkinleştirileceği, bazı dar boğazların nasıl giderilebileceği ve sisteme yük olan fazlıkların nasıl temizlenebileceği gibi bilgilerin bulunduğu, "BIOS İnce Ayar" bölümüne atlayabilirler

Temel Bilgiler

İşlemci tarafından ilk çalıştırılan yazılım olarak BIOS, işlemciyi anakart üzerinde bulunan diğer temel bileşenlerle tanıştırır ve BIOS kodunun işi bittiğinde işlemcinin hangi yazılımı çalıştıracağını söyler. Temel bir kural olarak BIOS, açılış aygıtı (bu aygıt disket, CD-ROM, DVD veya sabit disk olabilir) üzerindeki açılış bölümüne (boot sector) erişir. Açılış bölümü üzerinde bulunan bir çeşit açılış yöneticisi çalışır ve bilgisayarın temel işletim sistemini (Windows veya Linux gibi) yüklemeye başlar.

Açılış işlemi bittikten sonra BIOS'un gündelik işlerinin bittiğini söylemek yanlış olur. Bir bilgisayar üzerindeki donanımlara erişilmesi işlemlerinin çoğu işletim sisteminin BIOS'a erişmesiyle başlar, daha sonra BIOS işletim sistemi yerine hedef donanıma ulaşır.

MuratbanK:
1. BIOS Sürümleri

Her anakart, üzerinde bulunan bileşenleri düzgün çalıştırabilmesi için kendine has bir BIOS'a sahiptir. BIOS yazılımlarının en çok kullanılan temeli iki farklı biçime sahip olan Phoenix Awar BIOS'a dayanır. Bunun dışında American Megatrends Inc. (AMI) BIOS'u kullanan bilgisayarlar görmeniz de mümkündür.

BIOS menüsünün yapısı ve seçeneklerin adlandırılması üreticiden üreticiye farklılıklar gösterebilir. Hatta bir birinin devamı olan iki anakartın BIOS menüsü arasında da büyük ya da küçük farklılıklar olabiliyor. Bu durum yüzünden bütün insanların kullandığı bilgisayarlar için kesin BIOS kılavuzları yazamıyoruz. Yine de Phoenix Award BIOS üzerinde aşağıdaki açıklamalara benzer seçenekler bulmanız mümkün. Eğer bazı ayarları bilgisayarınızın BIOS menüsünde bulamıyorsanız sinirlenmeyin - ilgili işlevi veya yeteneği bilgisayarınızın BIOS'u desteklemiyor olabilir.

MuratbanK:
2. BIOS'a Erişim

Açılış sırasında BIOS, sisteminizde bulunan donanım bileşenlerini denetlerken, kullanılabilir belleği sayarken ve sabit diskleri (diğer depolama aygıtlarını da) bulurken klavyenizde bulunan özel bir tuşa basarak BIOS ayar sayfasına erişebilirsiniz. Genellikle bu işlem [Del] tuşuna basarak yapılır ancak [F2] gibi diğer tuşlar da olabilir. Açılış sırasında ekranda beliren yazılara dikkat edin: Çoğu BIOS ekranın alt taraflarında "" benzeri bir yazıyla ayarlara nasıl erişileceğini gösterir. Eğer bütün yöntemleri deneyip yine de başarılı olamadıysanız bilgisayarınızın veya anakartınızın kullanma kılavuzuna bakabilirsiniz. Bilgisayar açılmaya başladığı anda bu tuşa bir ya da iki saniye basmanız yeterli olacaktır.

Her şey olması gerektiği gibi çalışırsa BIOS bellek miktarını saymayı bitirecek ve ana BIOS menüsünü açacaktır. Eğer beklenilen ekran gelmediyse bilgisayarınızı yeniden başlatıp farklı bir tuşu deneyebilirsiniz. Örneğin, pek çok taşınabilir bilgisayar [F1] veya [Esc] tuşunu kullanır. Bazen de [F2], [F10] veya [Alt+F1] tuşlarını denemek gerekebilir.

MuratbanK:
3. BIOS Ayarlarını Değiştirmek

BIOS yazılımı: Seçenekler arasında dolaşmak için ok tuşlarını kullanın, istediğiniz menüye girmek için Giriş (Enter) tuşuna basın (Ekran Görüntüsü A)
BIOS yazılımı: Seçenekler arasında dolaşmak için ok tuşlarını kullanın, istediğiniz menüye girmek için Giriş (Enter) tuşuna basın (Ekran Görüntüsü A)

BIOS menüsündeki bir seçeneğe ulaşmak için ok tuşlarıyla ekran görüntüsü A'da olduğu gibi istediğiniz başlığı seçili hale getirin. Giriş (Enter) tuşuna bastığınızda bir alt menü veya ekran görüntüsü B'de olduğu gibi seçenekler listesi karşınıza gelir. Seçtiğiniz ayarla ilgili seçimi değiştirmek için artı [+] veya eksi [-] tuşlarını kullanabilirsiniz, [Page Up] ve [Page Down] tuşları da aynı işi göreceklerdir. Ana menü ekranından alt menülere erişebilmek için bu yöntemi kullanabilirsiniz, bazı alt menülerin de altında kendilerine ait alt menüler olabilir, istediğinizi ayara ulaşmak için gittiği yere kadar gitmelisiniz.

Alt Menüleri açmak: Pek çok seçenek [+] veya [-] tuşlarına basılarak değiştirilebilir. Bazı ayarlarda ise resimde görüldüğü üzere menü içinde gezinerek seçenekler arasında seçim yapmak gerekebilir. Ekran görüntüsü B.

Kısa bir açıklama yazarsak tipik bir BIOS yazılımı aşağıdaki menüleri içerir:

* "Main" veya "Standard CMOS Setup" menüsünden tarih, saat ve sabit disk ayarlarına ulaşabilirsiniz.
* "BIOS Features Setup" menüsünden her çeşitten genel seçeneklere ulaşabilirsiniz.
* "Integrated Peripherals" menüsünden arayüzlere ve yardımcı sistem işlevleriyle ilgili ayarlara ulaşabilirsiniz.
* "Power Management Setup" menüsünden enerji tasarrufu ve güç yönetimi işlevlerine ulaşabilirsiniz.
* "PnP/PCI Configurations" menüsünden hangi kesmelerin (IRQ) hangi PCI genişleme kartlarına ayrılacağını seçebilirsiniz. Eğer bu seçenekleri veya benzerlerini yukarıda anlatıldığı gibi ana menüde bulamadıysanız "Advanced" menüsü altında bulma şansınız yüksektir.
* "Hardware Monitor" menüsü algılayıcılardan gelen işlemci sıcaklığı veya fan hızları gibi değerleri gösterir. Bu değerler genellikle işlemci soğutucusu ve sistem fanı içindir ama bazı durumlarda güç kaynağının fanı veya diğer fanlarla ilgili bilgi de içerebilir.
* "Load Setup Defaults" seçeneği bütün ayarları fabrika ayarlarına geri döndürür ve yaptığınız bütün değişiklikleri siler. Yanlış ayarlar yaptığınızda ve sistem bu yüzden kilitlenmeler yaşadığında bu ayar çok işe yarayabilir.

Navigasyon

 Mesajlar

Sonraki Sayfa