Benden Selam Olsun Bolu Beyine

Bolu Beyi, at meraklisi bir beydir. Atçilikta usta olan seyisi Yusuf'u, güzel ve cins at aramak üzere baska yerlere gönderir. Yusuf günlerce gezdikten sonra, obanin birinde istedigi gibi bir tay bulur. Bu tayi doguran kisrak, Firat kiyisinda otlarken, irmaktan çikan bir aygir kisraga asmis, tay ondan olmustur. Irmak ve göllerin dibinde yasayan aygirlardan olan taylar çok makbüldür, iyi cins at olur.
Yusuf, tayi sahiplerinden satin alir. Yavrunun simdilik bir gösterisi yoktur. Hatta çirkindir bile. Ama ileride mükemmel bir küheylan olacaktir. Yusuf bunu biliyor. Sevinerek geri döner. Bey, bu çirkin ve sevimsiz tayi görünce çok kizar, kendisiyle alay edildigini sanir. Yusuf'un gözlerine mil çektirir. Tayi da ona verir, yanindan kovar. Kör Yusuf köyüne döner. Olani biteni ogluna anlatir. Bolu Beyi'nden öç alacagini söyler.

Baba ogul, baslarlar tayi terbiye etmeye. Yillar geçer tay artik mükemmel bir küheylan olmustur. Rüzgar gibi kosmakta, ceylan gibi siçramakta, türlü savas oyunu bilmektedir. Bu arada Kör Yusuf'un oglu Rusen Ali de büyümüs, güçlü kuvvetli bir delikanli olmustur. O da her türlü sövalyelik oyunlarini ögrenmis bir baba yigittir.

Bir gece Yusuf, düsünde Hizir'i görür. Hizir ona yapacagi isi söyler. Hizir'in önerisiyle baba ogul yola çikarlar. Bingöl daglarindan gelecek üç sihirli köpügü Aras irmaginda beklerler. Bu üç sihirli köpükle Yusuf'un hem gözleri açilacak, hem intikam almak için gereken kuvvet ve gençligi elde edecektir.
Bunu bilen oglu Rusen Ali, köpükler gelince, babasina haber vermeden, kendisi içer. Yusuf, durumu ögrenince üzülür, ama bir yandan da sevinir. Kendi yerine oglu öcünü alacak bir bahadir olacaktir. Bu sihirli köpüklerden biri körün ogluna sonsuz yasama gücü, biri yigitlik, öteki de sairlik bagislamistir. Bir süre sonra Yusuf, ogluna öç almasini vasiyet ederek ölür.

Körün oglu Rusen Ali daga çikar. Gelen geçeni soyar. Ünü yayilmaya baslar. Kendisi gibi kanun kaçaklari yaninda toplanmaya baslarlar. Artik Köroglu olmustur. Bolu sehrinin karsisinda, Çamlibel'de bir kale yaptirir. Küçük bir ordusu vardir. Çamlibel'den geçen kervanlardan baç alir. Vermeyen kervanlari soyar. Üzerine gönderilen ordulari bozguna ugratir.

Bir gün, güzelligini duydugu Üsküdar Kasapbasi'sinin oglu Ayvaz'i kaçirir, Çamlibel'e getirir, evlat edinir. Baska bir gün, Bolu Beyi'nin bacisi Döne Hanim'i kaçirir, evlenirler. Aradan yillar geçer. Bolu'yu basar, yakar, yikar. Bolu beyi'nden babasinin öcünü alir. Bolu beyi de Köroglu'na karsi düzenler kurar. Bir defasinda Köroglu'nu baska bir seferde Ayvaz'i yakalatir. Zindana atar. Ama, Köroglu ve adamlari her zaman hile ve cenkle kurtulurlar.

Köroglu, ara sira Gürcistan, Çin gibi uzak ülkelere de seferler açar. Yeni yeni serüvenlere atilir, büyük vurgunlar yapar. Bu arada küçük, fakat heyecanli birçok olay da geçer. Sonunda delikli demir (tüfek) ortaya çikinca eski bahadirlik gelenegi bozulur, dünyanin tadi kalmaz. Ve bir gün Köroglu, beylerine dagilmalarini söyleyerek Kirklara karisir, kaybolur. Daha önceden Kir At da sir olmustur. O Kir At ki, nice yillar, olaganüstü bir güçle Köroglu'na hizmet etmistir.

Baska bir söylentiye göre, bir Yahudi bezirganin getirdigi tüfekle oynayan beyler, birbirlerini öldürürler. Köroglu, buna üzülerek kayiplara karisir. Yine bir baska söylentiye göre de, Köroglu dagda rastladigi çobanda tüfegi görür. Sorar, ne oldugunu. Aldigi karsiliga inanmaz, denemek için kendine çevirir, tetige dokunur. Ve yaralanarak ölür. Son beyleri de dagilirlar.

Yasli bir çinar gibi devrilen Köroglu'nun hikayesi sona erer.

TÜRKÜNÜN SÖZLERİ

Hey hey efeler hey...
Benden selam olsun Bolu Beyine
Çikip su daglara yaslanmalidir
At kisnemesinden gargi sesinden
Daglar seda verip seslenmelidir.

Hey hey gene de hey...
Düsman geldi tabur tabur dizildi
Alnimiza kara yazi yazildi
Tüfek icat oldu, mertlik bozuldu
Egri kiliç kinda paslanmalidir.

Hey hey efeler hey
Köroglu düser mi yine sanindan
Çikarir çogunu er meydanindan
Kirat köpügünden, düsman kanindan
Çevrem dolup salvar islanmalidir