Windows NT'ye Genel Bakış
Microsoft NT işletim sistemi, Windows NT 3.1 adıyla sunulan 1993'teki sürümünden bu yana, ağ işletim sistemleri için standart belirleyici olmayı vadetmiştir. İlk sürümünün kullanışsızlığına karşın, bu işletim sisteminin özellikleri ve işlevselliği daha sonra sürekli olarak gelimiştir. Büyük reklam kampanyaları Microsoft'un gündemdeki işletim sistemi Windows 95 ile ilgilenirken, Windows NT'ye bir takım yeni özellikler ve işlevler, gürültülü olmasa bile düzenli olarak eklenmiştir. Ağ yazılım uzmanları bu ilerlemeyi ve her yeni ilerlemeyle birlikte gelen kazanımları da farketmişler, ancak hiçbir zaman Windows NT'yi ağ işletim sistemleri içinde bir lider olarak ilan etmeye hazır olmamışlardır. Windows NT sürüm 4'ün gelişmesiyle bu durum değişmiştir.
Windows NT'nin 4. Sürümü, Windows 95'den gelen kullanımı kolay grafik arabirimleri kendisiyle bütünleştirmesi, hem de farklı coğrafi konumlardaki kullanıcılarla kurulacak bağlantı sorunlarına getirdiği çözümler açısından, ağ işletim sistemleri içinde oldukça büyük bir gelişimi temsil etmektedir. Tüm kullanıcıların bağlantılarını yaptıktan sonra da, bilginin paylaşımı için insanların çalışma biçimlerinde kökten değişiklikler yapacak olan, yeni ve güçlü birtakım araçlar da sağlamaktadır.
Dahası, teknolojik mekanizmanın tümü, daha önce olduğundan çok daha kolay bir biçimde denetlenmekte ve yapılandırılmaktadır. Windows NT Server'ın 4. Sürümü zahmetsiz bir yönetime doğru adımdır.
Sunucu ve İstemci İşletim Sistemleri
--------------------------------------------------------------------------------
Windows NT ağı, genellikle istemci/sunucu mimarisi olarak adlandırılan merkezleşmiş bir ağ işletim sistemini kullanır. Ağ işletim sisteminin büyük bölümünün çalıştırıldığı merkezi bilgisayar, sunucu (server) olarak adlandırılır. Sunucu tarafından yönetilen kaynakları kullanan bilgisayara ise istemci (client) denir. Böylece bir ağdaki tüm bilgisayarlar, sunucu ya da istemci olarak görevlendirilmişlerdir; sunucular hizmet sağlar, istemciler de bu hizmetleri kullanırlar.
Her bilgisayar, bir işletim sistemi gerektirir. Ancak, bir ağ sunucusu ile bir ağ istemcisinin gereksinimleri genellikle çok farklı olmaktadır. Bir sunucu, bir kişisel PC işletim sistemi tarafından normal olarak kullanılan işlevlere ek olarak, şu işlemleri de yönetmelidir:
Uzak dosya sistemleri
Paylaşılan uygulamaların çalıştırılması
Paylaşılan ağ aygıtları için girdi ve çıktı
Ağ bağlantılı işlemlerin CPU zamanlaması
Ağ güvenliği
Ağ sunucusu, sunucuya özgü ek ağ işlevleri için tasarlanan bir işletim sistemini kullanır. Bir sunucu düzinelerce ve hatta yüzlerce kullanıcı için yazdırma, dosya ve diğer hizmetleri sağlamak zorunda olduğundan, bir ağ işletim sistemi güçlendirilmiş ve sağlam olmak zorundadır. Birçok kullanıcı, işlerinin yapılması için sunucuya güvenir, bu nedenle sık yinelenen sistem hatalarını ve hatta reboot yapmak zorunda kalmak istemez.
Bir ağ istemcisi, iş istasyonu işletim sistemini kullanır, çünkü istemci işletim sistemi, sunucu işletim sistemi kadar dayanıklı olmak zorunda değildir. Bir iş istasyonunun yeniden önyüklemesi, kullanıcı için sıkıntı yaratabilir ama bir başkasının çalışmasını aksatmaz. Bir istemci için yerleşik bir güvenlik sistemi de gerekmez, çünkü istemcinin güvenliği ağ işletim sistemi tarafından sağlanmaktadır. Bir Windows NT Server ağındaki istemciler, MS-DOS, Microsoft Windows 3.1, Windows 95, Windows NT Workstation, UNIX, Macintosh OS ve OS/2 gibi herhangi bir işletim sisteminde olduğu gibi çalışırlar. Bununla birlikte, bir istemci işletim sistemi ne kadar gelişmiş olursa, güvenlik ve bilgi paylaşımı alanlarında ağ işletim sistemiyle işbirliği de o kadar iyi olur.
Windows NT Sürüm 4'ün Özellikleri
--------------------------------------------------------------------------------
Windows NT sürüm 4'ün görünüşü tümüyle yeni, yetenekleri de büyük ölçüde geliştirilmiş olsa da, sıfırdan başlamaz. Yeni görünümü ve yeni yetenekleri, Windows işletim sistemlerinin daha önce sürümlerinde oluşturulmuş özelliklerin temeli üzerine yapılandırılmıştır.
Önceki Windows NT Sürümlerinden Gelme Özellikler
Windows NT sürüm 4, Windows NT'nin önceki sürümlerinde geliştirilen özellikler temelinde yükselmektedir: Donanım bağımsızlığı, çoklu işlemciler için destek, çokgörevlilik, çoklu çalışma, güvenlik, RAID desteği ve NT dosya sistemi gibi.
Dosya bağımsızlığı
Taşınabilirlik veya mimari bağımsızlık olarak da bilinen donanım bağımsızlığı, Windows NT'nin yalnızca bir işlemci türü için tasarlanmadığı anlamına gelir. Gerçekte, ilk gerçekleştirilişi, bir Reduced Instruction Set Computing –RISC yongası (chip) olan MIPS R4000 üzerinedir. Windows NT Server'ın veya Windows NT Workstation'ın 4. Sürümünü şu işlemcilere yüklenebilir:
Intel 80486, Pentium, Pentium Pro
DEC Alpha RISC
MIPS RISC
Power PC
Windows NT'nin belirli bir işlemci için yazılan parçaları, hardware absraction layer HAL (donanım soyutlama katmanı) denilen, yazılımın küçük bir kısmına yalıtılmıştır. Microsoft'ta çalışan mühendisler, işletim sistemini yeni bir yongaya taşımak için; C kodunu yeniden derlemişler ve yeni bir HAL yazmışlardır. Bu, göründüğü kadar kolay değilse de, çok zor olduğu da söylenemez. Sonuç, maliyet ile başarım arasında, özel durumunuza en uygun dengeyi kuracak bir donanımı seçebilmektir.
Çoklu işlemciler için destek
Windows NT Server, simetrik çoklu işlemcili bilgisayarlarıda desteklemektedir; dört işlemcili bir bilgisayara yükenebilir. Windows NT Workstation ikiden fazla işlemcisi olmayan makinelerle sınırlanmıştır.
Çokgörevlilik ve çoklu çalışma
Çokgörevlilik, sizi birçok şeyin aynı anda olduğuna inandıran bir yanılsamadır. Gerçekte olan, işlemcinin birçok görev arasında hızla geçiş yapmasıdır. Çokgörevlilik, hızlı bir bilgisayarda ve onu iyi kullanan (Windows 95) bir işletim sisteminde, birçok şeyin aynı anda olduğu izlenimini veren oldukça inandırıcı bir yanılmasa yaratmaktadır. Windows NT, çokgörevliliği çok iyi kullanmakta ve her görevi diğerlerinden özenle ayırmaktadır. Bu, aksayan bir programın tüm sistemi bozmasını önlemek için gereklidir. Çökmüş bir uygulama, diğer görevleri veya sistemin kendisini etkilemeden kapatılabilir.
Bununla birlikte Windows NT, çoklu çalımayı gerçekleştiren uygulamalardan da yararlanabilir. Çoklu çalışma, bir uygulamanın çok sayıda yürütme yolunu -iş parçacığı (thread) kullanabildiği bir işlemdir. Çok işlemcili bir bilgisayarla işlem yaparken, iki iş parçacığı aynı anda çalışabilir. Başka bir deyişle çoklu çalışma, çok görevliliğin yapar gibi göründüğü şeyi gerçekte yapmaktatır.
Güvenlik
Windows NT server, yönetici tarafından herhangi bir ağ türü için yapılandırılabilen birçok güvenlik özelliği içerir. Ağ üzerindeki bilgi değerlidir ve korunması gereklidir. Ağ ne kadar büyük olursa, güvenlik de o denli önemli olur; sistem hataları ve kullanıcı sorunları üreyebilir. Ağ, her kullanıcının verisini donanım ve yazılım hatalarından korumalı, yetkisiz kullanıcıları dışarıda bırakıp yetkili kullanıcıları da yapmamaları gereken şeylerden uzak tutmalıdır.
RAID desteği
Redundant Array of Inexpensive Disks-RAID teknolojisi, sabit sürücülerin hata toleransını geliştirmektedir. Birçok durumda RAID olanağından yalnızca belirli bir donanımı satın alarak yararlanabilirsiniz. Windows NT Server yalnızca SCSI donanımı ve standart sabit sürücüler gerektiren bir RAID yazılım desteği sağlamaktadır.
NT dosya sistemi
NT File System (NTFS), Windows NT Server ve Windows NT Workstation ile kullanılabilmesi için tasarlanmıştır. Söz konusu dosya sistemi, daha önceden çalışmış olabileceğiniz File Allocation Table ( FAT) veya VFAT sistemlerinden oldukça farklıdır ve bir ağ ortamına çok daha iyi uyar. NTFS şu özellikleri içerir:
Boşluklar dahil 255 karaktere kadar dosya adları ve çoklu uzantılar için destek.
Kısa MS-DOS uyumlu dosya adlarının otomatik oluşumu.
Sıcak düzenleme özelliği. Kötü disk bölümündeki veri otomatik olarak iyi bir bölüme taşınır ve kötü olan, hizmetten kaldırılır.
Dosya ve klasörler için izinler belirlemenizi sağlayan yerleşik güvenlik.
Disk hatası durumunda dosyaları geri yüklemek için kullanılabilecek günlük dosyası biçimindeki hata toleransı.
Windows NT Sürüm 4'te Yeni Olan Özellikler
--------------------------------------------------------------------------------
Windows NT'nin 4. sürümü, öncekilerde olmayan çeşitli özelliklere sahiptir. Bazıları tümüyle yenidir, bazıları ise Windows 95'ten alınmıştır.
Microsoft Windows 95 kullanıcı arabirimi
Windows NT'nin 4.sürümündeki en belirgin ve önemli değişiklik, Windows 95 kullanıcı arabiriminin uyarlanmasıdır. Yeni arabirim, program açmayı ve dosya bulmayı eskisinden çok daha kolaylaştırılmıştır. Yönetimle ilgili birçok araç ve yardımcı da, kullanımlarını kolaylaştıran yeni görünümler edinmiştir.
Microsoft Internet Explorer Sürüm 3
Internet Explorer'ın en son ve en usta işi sürümü Windows NT'ye yerleştirilmiştir. Internet Explorer, işletim sistemiyle tümüyle bütünleştirilmiş basit ve hızlı bir Internet tarayıcısıdır.
Microsoft Internet Information Server
Windows NT Server sürüm 4'ün ayrılmaz parçası olan Internet Information Server (IIS), World Wide Web, ftp ve Gopher hizmetlerini kurup yönetmenize izin verir. IIS, Windows NT Workstation sürüm 4'teki yeni Peer Web Service ile birlikte çalışır ve kullanıların kendi kişisel Internet sunucularını yaratmalarına izin verir.
Microsoft Exchange
Microsoft Exchange, Internet postası ve Microsoft Mail'i uzlaştıran yerleşik bir ileti merkezidir. İletilere katıştırılmış biçimde dosya gönderip alınabilir. Ağa Exchange Server'ı ekleyerek, yerel ve dünya çapındaki ağlarla tam bir ileti ve bilgi paylaşım sistemi yaratılabilir..
Telephony API
Yeni Telephony API (TAPI) teknolojisi, Windows iletileme altsistemi (Exchange E-Mail Client), faks uygulamaları ve Internet Explorer tarafından kullanılmaktadır.
İletişim kurallarındaki gelişmeler
Windows NT Server'ın 4. Sürümünde bulunan Microsoft Point-to-Point Tuneling Protocol , uzaktaki kullanıcıların Internet üzerinden ağlarına güvenli erişimlerini sağlayan yeni bir teknolojidir. BOOTP iletisi içeren geliştirilmiş TCP/IP özelliklerini de bulunabilir. Bir diğer yeni özellik ise, DHCP (Dynamic Host Configuration Protocol) ve BOOTP'nin dolaştırılmasını geliştiren DHCP Relay Agent'tır.
Ve daha fazla özellik...
Bunlarda Windows NT sürüm 4'te bulunabilecek diğer yeni özelliklerdir:
DNS Name Server
Windows NT Server, Domain Name System (DNS) ad sunucusu olabilir. Bu onun, ana bilgisayar adının çözümlenmesinde WINS'i kullanmak için yapılandırılabileceği anlamına gelir. Evrensel adlandırma anlaşması Universal Naming Convention (UNC), şimdilerde DNS adlarını desteklemektedir.
Multiprotocol Routing
Windows NT Server 3.51 hizmet paketinin bir parçası olan çoklu iletişim kuralı dolaştırması (Multiprotocol routing-MPR) artık 4. Sürümle birleştirilmiştir.
DirectX
Windows NT, DirectDraw sürüm 2, DirectSound sürüm 1 ve DirectPlay sürüm 1 için tam bir API desteği sağlamaktadır.
Windows 95 Masaüstlerinin Uzaktan Önyüklemesi
Uzaktan önyükleme hizmeti "disksiz" Windows 95 masaüstlerinin kullanımını basitleştirmektedir.
Uzaktan Yönetim
Uzaktan yönetim, yönetim görevlerinin Windows 95 masaüstünden yerine getirilmesi için bir dizi yeni araçtır.
Novell Netware ile Bağlantı
Windows NT kullanıcıları NetWare Directory Services'ı (NDS) çalıştırarak Novell NetWare 4.x sunucularına erişebilirler. NetWare sunucusundaki paylaşılan nesneler, kullanımı oldukça kolay olan hiyerarşik bir sırada düzenlenmişlerdir.
Windows NT Server İçin Donanım Gerekleri
--------------------------------------------------------------------------------
Windows NT Server sürüm 4 güçlü bir işletim sistemi olduğu için, doğal olarak güçlü bir bilgisayarı gerektirir. Kimi sunucular daha fazla, kimileri ise daha az güçlü donanımlar gerektirmektedir.
Aşağıdakiler, bir sununcu için temel donanım gerekleridir:
Bir Intel 80486/66 veya daha yükseği, bir Intel Pentium, Power PC, Digital Alpha AXP veya MIPS R4x00 gibi bir desteklenmiş RISK işlemcisi. Windows NT Server bilgisayarları en fazla 4 mikroişlemciye kadar destekler. Windows NT server ile çalışan bir işlemci için en küçük değer 80486/25 olsa da, etki alanı denetcisi veya dosya sunucusu rolündeki bir bilgisayarın en az bir Pentium mikroişlemcisi olmalıdır. 80486/66, NT Server ile çalışan diğer herhangi bir bilgisayar için en gerçekçi minimum değerdir.
Windows NT Server sistem dosyalarının bulunucağı bölmede en az 123 MB sabit disk alanı. RISC tabanlı bilgisayarlar için, sabit sürücü bölmesi üzerinde en az159 MB sabit disk alanı olmalıdır.
VGA ya da daha iyi bir ekran.
Ağ üzerinde yükleme yapmayan herhangi bir bilgisayar için, desteklenmiş bir CD-ROM sürücü. Intel x86 tabanlı bir bilgisayar için, desteklenmiş CD-ROM sürücüsüne ek olarak bir 3.5 inç yüksek yoğunluklu disket sürücü.
x86 tabanlı bilgisayarlar için en az 12 MB RAM; 16 Mb önerilen, 32MB ise en iyi olandır. RISC tabanlı bilgisayarlar için en az 16 MB RAM; 32 MB yeğlenmelidir.
Fare veya başka bir imleme aygıtı.
Desteklenmiş bir ağ kartı.
Desteklenmiş terimi, donanımın, Windows NT Server CD-ROM'unda bulunan Windows NT 4.0 donanım uyumluluk listesinde bulunması anlamına gelir.
